Lịch sử thiệp mừng Giáng sinh

Tập tục gửi thiệp Giáng sinh bắt nguồn từ xứ sở sương mù vào năm 1843. Trước đó, mỗi dịp Giáng sinh về, mọi người chỉ có thể viết thư tay chúc mừng và đích thân đem đến người nhận. Thời gian sau, nhờ hệ thống bưu điện phát triển mà việc gửi thư chúc mừng Giáng sinh không còn tốn nhiều công sức.

Tạo trang in

Loại thiệp Giáng sinh đầu tiên do J. Horsley - một họa sĩ ở London - thiết kế. Người bạn thân là Sir Henry Cole, một thương gia giàu có ở Anh, đã nhờ Horsley thiết kế cho mình một tấm thiệp thật đẹp để ông gửi người thân và bạn bè.

Noel năm 1843, Horsley trình làng tấm thiệp Giáng sinh đầu tiên trên thế giới với kiểu tranh 3 phần được vẽ bằng tay. Phần ở giữa mô tả cảnh một gia đình quây quần bên bữa tiệc Giáng sinh, hai phần còn lại tả cảnh trẻ em nghèo được cho ăn no và mặc ấm. Trên tấm thiệp nổi bật câu chúc mừng: "Chúc bạn Giáng sinh vui vẻ và một năm mới hạnh phúc".

Thiệp mừng Noel đầu tiên, sản xuất năm 1843.

Với mẫu thiết kế trên, Henry Cole tiếp tục cho ra lò 1.000 tấm thiệp khác, hiện vẫn còn khoảng 12 tấm vẫn nằm đâu đó trong các bộ sưu tập cá nhân hay ở các viện bảo tàng.

Thiệp Giáng sinh nhanh chóng bùng phát ở Anh, khi chính phủ nước này thông qua đạo luật năm 1846 cho phép người dân gửi thư đến bất kỳ nơi nào trong nước với giá rẻ. Trong suốt 10 năm sau đó, thiệp Giáng sinh trở thành mốt thịnh hành ở nước Anh, và không lâu sau đó du nhập sang cả Đức.  

Nhưng phải mất 30 năm sau, người Mỹ mới hào hứng đón tiếp làn sóng thiệp in này. Năm 1875, Louis Prang - một thợ in gốc Đức sống tại Boston (Mỹ) - tung ra thị trường các loại thiệp in chất lượng cao. Ông nhanh chóng được mọi người gán cho danh hiệu "cha đẻ các loại thiệp Giáng sinh Mỹ".

Tranh trên thiệp của Prang rất đa dạng, cây cối, ông già Noel cho đến các loài hoa với muôn sắc màu như hoa hồng, hoa cúc, hoa phong lữ..., song chúng thường có giá rất cao, bởi ông phải cất công pha trộn đến 20 sắc màu trên một tấm thiệp. Kể từ năm 1881, Prang xuất ra thị trường đến 5 triệu thiệp mỗi năm. Đến thập niên 90 của thế kỷ 19, Prang thôi kinh doanh loại thiệp này do người Mỹ bắt đầu ưa chuộng những loại thiệp giá rẻ được nhập từ Đức.

Thời kỳ nội chiến Mỹ (1860-1865), Tổng thống A. Lincoln yêu cầu họa sĩ tranh biếm họa chính trị T. Nast phác họa lên thiệp mừng hình ảnh ông già Noel và lính liên bang, với mục đích khuyến khích tinh thần chiến đấu. Hình ảnh ông già Noel yêu nước trong bộ trang phục màu đỏ xuất hiện trên mặt thiệp trở nên phổ biến trong mùa Giáng sinh trong suốt thời gian này.

Thế chiến thứ 2, hình ảnh chú Sam và những hình mẫu yêu nước xuất hiện rầm rộ trên mặt thiệp Giáng sinh, nhắc nhở người dân Mỹ tưởng nhớ đến sự hy sinh của nhiều người khác để họ được hưởng khoảnh khắc vui vẻ ngày hôm nay.

Ngày nay chỉ riêng ở Mỹ, hơn 2 tỷ thiệp Giáng sinh với khoảng 3.200 kiểu mẫu cùng 14 ngôn ngữ được chuyền tay nhau mỗi năm. Thiệp Giáng sinh là loại thiệp "hút hàng" nhất trong năm. Cùng với loại thiệp in, thiệp điện tử cũng trở nên thông dụng với hơn 300 chủ đề khác nhau mà người nhận có thể nhận được ngay.